Zwróciłem się do Burmistrza Sylwii Szymańskiej w sprawie kamer na torze w Wyrazowie. Według Szymańskiej, która wiele razy jako burmistrz łamała prawo, gmina nie ma obowiązku prawnego by regulamin funkcjonowania monitoringu tworzyć i by była tam tablica.

Z uwagi na wątpliwości w tej sprawie, poprosiłem o komentarz Urząd Ochrony Danych Osobowych. Opisałem całą sytuację i otrzymałem odpowiedź.

W odpowiedzi na Pana e-mail informuję, że jednoznaczne stanowisko UODO może wyrazić w drodze decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania i zbadaniu wszelkich okoliczności sprawy. Nie znając szczegółów sprawy możemy udzielić jedynie odpowiedzi teoretycznie.

Biorąc pod uwagę przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) w przypadku, gdy istnieje możliwość dokonania identyfikacji osób fizycznych objętych monitoringiem dochodzi do przetwarzania danych osobowych. Stosowanie monitoringu miejsc publicznych ściśle wiąże się bowiem z przetwarzaniem danych osobowych wszystkich osób znajdujących się na terenie objętym monitoringiem, w szczególności w postaci wizerunku, cech szczególnych osób, ich zachowania oraz numerów identyfikacyjnych takich jak numery tablic rejestracyjnych pojazdów.

W przypadku monitoringu wizyjnego przetwarzaniem danych osobowych będą operacje polegające w szczególności na zapisywaniu, przeglądaniu, udostępnianiu i usuwaniu nagrań zarejestrowanych zdarzeń i osób niezależnie od charakteru nośnika, w którym są przechowywane (dyski twarde systemu, nagrania zapisane w pamięci urządzenia umożliwiającego zdalny dostęp – smartfon, komputery przenośne itp.). W takiej sytuacji, administrator, czyli podmiot, który decyduje o celach i sposobach przetwarzania danych osobowych, musi przestrzegać zasad określonych w RODO oraz – gdy ma to zastosowanie – w ustawach szczególnych i aktach wykonawczych do nich.

Jeżeli administrator chce monitorować określone obszary, to powinien zastanowić się m.in., jaki cel ma być dzięki temu osiągnięty oraz czy zastosowanie tego rozwiązania jest do niego adekwatne.

Kwestia stosowania monitoringu wizyjnego przez gminy została uregulowana w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559), . W art. 9a. ust. 1 tej ustawy określono cel w jakim może następować jego stosowanie, czyli m.in. w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej. A w ust. 3 tego przepisu ustawodawca zastrzegł, że nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane.

Ustawodawca uregulował zatem kwestię stosowania monitoringu wizyjnego przez gminy we wspomnianej wyżej ustawie, określając w jakich celach, na jakich zasadach prowadzony jest monitoring wizyjny oraz wskazał na obowiązki administratora (np. oznaczenie miejsc objętych monitoringiem) i konieczność zabezpieczenia przetwarzanych tam danych osobowych, w szczególności przed ich utratą lub bezprawnym rozpowszechnianiem a także nieuprawnionym do nich dostępem.

Istnienie szczegółowych przepisów w prawie krajowym nie wyklucza stosowania przepisów RODO. Pomocniczo wskazuję, że RODO nie zabrania przetwarzania danych osobowych, ale określa pewne reguły i zasady, na podstawie których może się ono odbywać.

Należy pamiętać, że monitoring jest jedną z najbardziej inwazyjnych form przetwarzania danych osobowych i powinien być stosowany jedynie w sytuacji zapewnienia bezpieczeństwa. Dlatego podejmując decyzję o wprowadzeniu monitoringu, administrator musi pamiętać o (wskazanym w art. 35 RODO) przeprowadzeniu oceny skutków dla ochrony danych. Jest ona wymagana, gdy operacja przetwarzania ze względu na swój charakter, zakres, kontekst i cele z dużym prawdopodobieństwem może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Zgodnie z art. 35 ust. 3 lit. c RODO, jest ona obowiązkowa dla monitorowania miejsc dostępnych publicznie.

Administrator nie powinien więc zapominać także o obowiązku informacyjnym, który w art. 13 RODO jest szerszy niż w krajowych przepisach szczególnych. A zgodnie z tym przepisem administrator powinien poinformować osoby, które mogą zostać objęte monitoringiem, m.in. o sobie (nazwa, dane kontaktowe), czy podać dane kontaktowe do inspektora ochrony danych. Osoby, które znajdują się w obszarze działania monitoringu muszą mieć świadomość, że w miejscu, w którym się znajdują, prowadzone są czynności monitoringu. Tablice informacyjne powinny być widoczne oraz umieszczone w sposób trwały. Stosowane mogą być również piktogramy informujące o objęciu dozorem kamer.

Informuję również, że każda osoba, która uzna, że jej dane osobowe są przetwarzane niezgodnie z prawem może złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Ponadto osoba taka może też dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym (art. 79 RODO). A jeżeli uzna ona, że w wyniku naruszenia przepisów RODO poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową, ma też prawo żądać od administratora lub podmiotu przetwarzającego odszkodowania, do czego uprawnia ją art. 82 RODO.

Pozdrawiam
Adam Sanocki
Rzecznik Prasowy

Czemu Szymańska nie zamontuje przy torze tablic, mimo iż zobowiązuje ją do tego prawo?

PAWEŁ GĄSIORSKI